Ratusz Gminy Konstancin-Jeziorna Dwór w Oborach Willa Hugonówka i rzeka Jeziorka Willa Syrena Tężnia solankowa w Parku Zdrojowym

Stanowisko Sejmiku Województwa Mazowieckiego dotyczącego planowanych zmian w Kodeksie wyborczym

Sejmik Województwa Mazowieckiego w dniu 4 grudnia 2017 r. przyjął Uchwałę nr 240/17, wyrażającą stanowczy sprzeciw w związku z pracami legislacyjnymi nad poselskim projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych.

W związku z procedowanym obecnie w Sejmie poselskim projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych zakładającym m.in. szereg zmian w ustawie z dnia 5 stycznia 2001 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 15 i 1089) w zakresie wprowadzenia dwukadencyjności wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, likwidacji jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do rad gmin, zmniejszenia liczebności mandatów w okręgach wyborczych do rad powiatów i sejmików województw oraz generalnych reform dotyczących Państwowej Komisji Wyborczej zasadne jest wyrażenie przez Sejmik Województwa Mazowieckiego stanowiska sprzeciwiającego się proponowanym rozwiązaniom.


Stanowisko nr 8/17 - Załącznik do uchwały nr 240/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 4 grudnia 2017 r. dotyczące planowanych zmian w Kodeksie wyborczym

Sejmik Województwa Mazowieckiego wyraża stanowczy sprzeciw w związku z pracami legislacyjnymi nad poselskim projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (druk sejmowy nr 2001).

Przedmiotowy projekt zakłada kompleksową nowelizację ustaw ustrojowych samorządu terytorialnego w zakresie - jak to określają autorzy projektu - zwiększenia udziału obywateli w procesie kontrolowania oraz funkcjonowania niektórych organów publicznych - władzy samorządowej oraz wprowadza zmiany w ustawie z dnia 5 stycznia 2001 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 15 i 1089) mające na celu - ich zdaniem - zwiększenie roli społeczeństwa w procesie wybierania organów pochodzących z wyborów powszechnych, a także w kontroli tego procesu i organów odpowiadających za przygotowanie i przeprowadzenie wyborów. Wbrew szczytnym założeniom prezentowanym w uzasadnieniu Projektu, zmiany te są kolejnymi propozycjami legislacyjnymi prowadzącymi do znacznego ograniczenia samorządności, z której polskie społeczeństwo - nie bez powodów - było tak dumne przez niemal trzy ostatnie dekady, a polskie reformy samorządowe uznawane były za wzorcowe na arenie międzynarodowej. Odbieranie zadań samorządom, wprowadzanie przepisów prawnych ograniczających możliwości ich działania oraz samodzielnego podejmowania decyzji dla dobra wspólnot lokalnych i regionalnych stanowią zaprzeczenie idei rozwoju samorządności i są wyraźnym krokiem w kierunku (re)centralizacji władzy publicznej w Polsce.

Sejmik Województwa Mazowieckiego wyraża zdecydowaną dezaprobatę na kontynuację stanowienia przepisów prawa naruszających Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, w tym zwłaszcza na ograniczanie biernego i czynnego prawa wyborczego obywateli. Likwidacja jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach do rad gmin oraz wprowadzenie systemu proporcjonalnego we wszystkich kategoriach samorządów (gminach, powiatach i województwach) oznacza w praktyce wyeliminowanie ze startu w wyborach małych, na ogół obywatelskich, lokalnych komitetów wyborczych. Sztuczne podniesienie progu wyborczego do 20% poprzez planowane zmniejszenie okręgów wyborczych, w których będzie można uzyskać od 3 do 7 mandatów, podczas gdy dotychczas było to od 5 do 15 mandatów, spowoduje, że komitety wyborcze wyborców będą mogły liczyć na uzyskanie śladowej liczby mandatów jedynie w większych okręgach - sześcio- lub siedmiomandatowych. Jako bezzasadne i szkodliwe należy ocenić tworzenie barier dla społeczności lokalnych, znających najlepiej miejscowe uwarunkowania, do wyłaniania swoich liderów, którzy nie powinni być wykluczani z życia publicznego przy pomocy ustawowych przepisów, a jedynie poddawani wyborczej społecznej weryfikacji.

Wbrew tytułowi projektowanej ustawy, skutkiem jej wprowadzenia nie będzie zwiększenie udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych, lecz istotne ograniczenie udziału obywateli w zarządzaniu procesami rozwojowymi naszego kraju, także w wyniku zniesienia możliwości głosowania korespondencyjnego i przeprowadzania wyborów dwudniowych.

Sejmik Województwa Mazowieckiego opowiada się za utrzymaniem dotychczasowego sprawdzonego systemu wyłaniania członków Państwowej Komisji Wyborczej, zwanej dalej „PKW”. Skład PKW kształtowany jest obecnie poprzez wskazanie po 3 sędziów przez prezesów najwyższych organów władzy sądowniczej w kraju - Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. PKW w projektowanym składzie to tylko dwóch sędziów (Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego) i aż 7 członków wybranych przez Sejm z ogólnej liczby 9 członków PKW. Oznacza to, że partia rządząca będzie miała ułatwioną drogę do przejęcia kontroli nad przebiegiem procesu wyborczego - w wyborach, w których sama będzie uczestniczyć. Zdaniem Sejmiku Województwa Mazowieckiego PKW powinna pozostać organem wolnym od wpływu partii politycznych, gwarantującym obiektywizm podejmowanych przez nią działań. 

Jednocześnie w projekcie przewiduje się, że organizacja wyborów ma być odebrana samorządom i powierzona właśnie nowej PKW jako ciału typowo politycznemu. Nie do przyjęcia jest także zmiana charakteru prawnego instytucji komisarzy wyborczych poprzez zastąpienie komisarzy wyborczych (w liczbie 51) wojewódzkimi (w liczbie 16) i powiatowymi komisarzami wyborczymi (w liczbie 380), powoływanymi przez PKW spośród osób posiadających jedynie wykształcenie prawnicze. Doświadczonych, niezawisłych sędziów, stanowiących czynnik niezależny i ponadpartyjny, zastąpią prawnicy bez doświadczenia przy organizacji wyborów, wybrani przez osoby reprezentujące de facto partię rządzącą, do których będzie należało m.in. ustalenie okręgów wyborczych na poziomie województwa, powiatu i gminy.

Ponadto wprowadzenie dwukadencyjności od 2018 r. dla wójtów, burmistrzów i prezydentów miast to administracyjne ograniczanie podmiotowości wspólnot samorządowych, które utracą możliwość swobodnego decydowania o tym, komu chciałyby powierzyć zarządzanie gminami wiejskimi i miejskimi. Nie można zgodzić się na zmarnowanie kapitału wiedzy i doświadczenia sprawdzonych samorządowców i deprecjonowanie zaufania, jakim obdarzają ich mieszkańcy. System dwukadencyjności będzie również wprowadzać elementy demotywujące w wypełnianiu misji samorządowej i realizowaniu długofalowej wizji rozwoju danej jednostki samorządu terytorialnego, co może się ujawniać zwłaszcza w trakcie drugiej kadencji.

Głęboki sprzeciw budzi treść obszernych fragmentów uzasadnienia do projektu ustawy odnoszących się do wyborów samorządowych w 2014 r. Skandaliczne tezy w uzasadnieniu, zawierające niepoparte dowodami oskarżenia insynuujące fałszerstwa wyborcze, nie tylko obniżają autorytet wyborów, zniechęcając tym samym szerokie kręgi wyborców do uczestniczenia w procesie wyborczym, ale godzą także w dobre imię Rzeczypospolitej Polskiej. Taki sposób postępowania stanowi również niebezpieczny precedens, ponieważ od tej pory każda partia polityczna, która nie będzie zadowolona ze swojego wyniku wyborczego będzie mogła głosić, że wybory te zostały sfałszowane.

Sejmik Województwa Mazowieckiego wyraża poważne obawy, że zbyt krótki czas na przeprowadzenie zmian i brak wykwalifikowanej kadry mogą stanowić zagrożenie dla stabilnego przebiegu procesu wyborczego, co mogłoby pociągnąć za sobą nieprzewidywalne skutki. W związku z tym wzywamy Posłów i Senatorów Parlamentu RP do zaprzestania prac nad wprowadzeniem zmian do ustaw samorządowych i Kodeksu wyborczego w obecnym trybie. Za niezbędne uznajemy przeprowadzenie szerokich konsultacji społecznych, które pozwolą osiągnąć konsensus dotyczący przepisów decydujących o przyszłości funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce.

Autor:

2017-12-11

KAMERY ONLINE

NADCHODZĄCE WYDARZENIA

Wirtualny Spacer