Historia

[1]  [2]  [3]    następna strona »

Najstarsze dostępne źródła pisane wskazują, że osadnictwo najpierw rozwijało się w Dolinie Wisły. Przez teren dzisiejszej gminy Konstancin-Jeziorna przebiegał historyczny trakt handlowy z Warszawy do Czerska. Prawdopodobnie najstarszą miejscowością w okolicy był Cieciszew, gdzie już XIII wieku istniała parafia. W 1749 roku, być może w skutek zniszczeń spowodowanych przez powódź, kościół parafialny przeniesiono z Cieciszewa do Słomczyna. Średniowieczny rodowód mają także dwie miejscowości: Skolimów i Jeziorna. Cała okolica była wówczas znacznie bardziej zadrzewiona, a osadnictwo skupiało się w pobliżu rzek. W dobrach Chabdzin istniała przeprawa przez Wisłę - podróżnych i towary przewożono prawdopodobnie łodzią.

W skład parafii w Cieciszewie wchodziły liczne wioski. Spis z 1660 roku podaje m.in.: Cieciszew, Słomczyn, Łyczyn, Borek, Goździe, Czernidła, Oborki, Obory, Grąd, Chabdzin, Chabdzinek, Koło, Kłyczyn, Cijcza, Opacz, Łęk, Jemielin, Gassy. Z biegiem czasu zmieniła się pisownia niektórych nazw.

Równie stary rodowód musiał mieć majątek Obory należący jeszcze w średniowieczu do rodziny Oborskich. Pierwsi właściciele sprzedali swoje dobra hetmanowi wielkiemu koronnemu Stanisławowi Koniecpolskiemu, a ten odsprzedał je Janowi Wielopolskiemu, ożenionemu z siostrą królowej Marysieńki, żony króla Jana III Sobieskiego. Ostatni właściciel wybudował w latach 1678-1688 dwór według projektu Tylmana z Gameren. Dwór, często na wyrost określany mianem pałacu, uzyskał swój dzisiejszy kształt w 1893 roku, po przebudowie wg projektu Władysława Marconiego. Wówczas majątek był w posiadaniu rodziny Potulickich.

Z miejscowością Jeziorna wiąże się powiedzenie "Czy wiesz gdzie Jeziorna?", oznaczające w XVIII wieku groźbę "apelacyi pod Jeziorną", czyli pojedynku. Na terenie objętym władzą marszałka dworu pojedynki były zakazane. Granicę stanowiła rzeka Jeziorka, dlatego tu właśnie ówcześni korzystali z ustronnego miejsca - być może położonego w miejscu dzisiejszego Parku Zdrojowego lub osiedla Grapa...

Pod koniec XVIII wieku, jeszcze za panowania króla Stanisława, powstał pierwszy zakład papierniczy na terenie Mazowsza i jeden z najstarszych na ziemiach Polskich. Ulokowany został w młynie na rzece Jeziorce, w miejscu, gdzie dzisiaj znajduje się centrum handlowe Stara Papiernia. Z biegiem czasu fabryka rozrastała się i przeniesiono ją dalej w dół rzeki, gdzie powstał unikatowy kompleks budynków fabrycznych z osiedlem mieszkalnym, kościołem i szeregiem obiektów użytkowych przeznaczonych dla pracowników fabryki. Jeziorna Fabryczna przyjęła nazwę Mirków po tym, jak przeniesiono tu fabrykę papieru z Mirkowa pod Kaliszem.

Historia Konstancina, jako miejscowości uzdrowiskowej rozpoczyna się w 1897 roku, kiedy to spokrewniony z właścicielami Obór hrabia Witold Skórzewski oraz hrabia Władysław Mielżyński podjęli się budowy podwarszawskiego letniska. W szybkim tempie dokonali parcelacji gruntów leśnych położonych na wysokiej skarpie pradoliny Wisły. Teren podzielono na duże działki o powierzchni 10 tys. łokci, czyli około 3300 m2. Podziały objęły teren ograniczony od zachodu ul. Graniczną (granica z sąsiednim majątkiem rodziny Prekerów), od północy rzeką Jeziorką, od południa linią przebiegającą pomiędzy dzisiejszymi ulicami Gąsiorowskiego i Piasta. Wschodnia granica przebiegała skrajem lasu wzdłuż dzisiejszej ul. Sobieskiego, a na wysokości ul. Czereśniowej dochodziła do skarpy pradoliny Wisły i dalej wzdłuż skarpy do Jeziorki. Taki obszar zajmowała Konstancja - letnisko założone przez Towarzystwo Akcyjne Ulepszonych Miejscowości Letniczych, później przemianowana na Konstancin. Równolegle przebiegała parcelacja sąsiedniego Skolimowa i Chylic, zaś parcelację Królewskiej Góry przeprowadzono w 1926 roku.

Letnisko przeznaczone było dla bogatych kupców, przemysłowców i finansistów, przedstawicieli bogacącej się elity warszawskiej. Na kupno działki i budowę domu mogli pozwolić sobie jedynie najbogatsi, ale z czasem Konstancin zaczął przyciągać też mniej zamożnych kuracjuszy, którzy korzystali z oferty licznie powstających pensjonatów. Byli to często ludzie sztuki, aktorzy, literaci, dziennikarze - słowem warszawska śmietanka towarzyska.
Wille, które budowano w Konstancinie i Skolimowie, to prawdziwe perły architektury. Projektowane przez najlepszych ówczesnych architektów z rozmachem i fantazją, zachwycają oryginalnością, a pełen przegląd stylów budownictwa stanowi nie lada atrakcję dla znawców tematu.

[1]  [2]  [3]    następna strona »