Sztetl Jeziorna. Historia świata, którego już nie ma | Konstancin-Jeziorna

Sztetl Jeziorna. Historia świata, którego już nie ma

15-06-2021

W minioną niedzielę (13 czerwca) w Konstancińskim Domu Kultury miało miejsce wyjątkowe spotkanie, podczas którego wywołano z mroku zapomnienia żydowską Jeziornę, Skolimów i Konstancin. Wszystko za sprawą książki autorstwa Pawła Komosy, Witolda Rawskiego i Adama Zyszczyka, która właśnie tego dnia miała swoją premierę.

Premiera książki „Sztetl Jeziorna. Dzieje żydowskiej społeczności Jeziorny, Skolimowa i Konstancina od siedemnastego wieku do 1941 roku” cieszyła się ogromnym zainteresowaniem. I choć wszyscy przybyli do Hugonówki na spotkanie z jej autorami – Adamem Zyszczykiem, Pawłem Komosą i Witoldem Rawskim – to tak naprawdę jego głównymi bohaterami byli nieobecni, żydowscy mieszkańcy Jeziorny, Skolimowa i Konstancina.

Aby przywrócić pamięć

Wprowadzeniem do spotkania, prowadzonego przez Łukasza Gazura – dziennikarza TVP Kultura, była projekcja filmu „Sztetl Jeziorna” w reżyserii Bartosza Orlickiego. Później autorzy książki opowiedzieli o swojej niezwykłej pracy nad publikacją. Jak przyznali, zbieranie materiałów i drobiazgowe odtwarzanie historii wymagało czasem niemal detektywistycznego śledztwa, długich godzin spędzonych w archiwach oraz przysłowiowego łutu szczęścia. Nie zabrakło również wielu pasjonujących anegdot historycznych, które ostatecznie nie trafiły do książki, choć – jak zapowiadają autorzy – być może znajdą się w już przygotowywanym drugim jej wydaniu. W opowieściach wrócił obraz zapomnianych ulic i domów żydowskiej Jeziorny, Argentyny, Konstancinka, codziennego życia ich mieszkańców.  ̶  To historia świata, którego już nie ma – przyznał Witold Rawski. – 655 osób, które ciągu kilku godzin w 1941 r. zniknęły, jakby nigdy ich nie było. Koguty przestały piać, dzieci przestały płakać. Nie było już nic. A żyli w Jeziornie ponad 200 lat. Ta książka przywraca pamięć o miejscu, w którym żyjemy…

Dotkliwa pustka dziejów

Na premierze książki nie zabrakło przedstawicieli konstancińskiego samorządu. Ryszard Machałek i Dariusz Zieliński, zastępcy burmistrza gminy, złożyli na ręce autorów gratulacje i podziękowania. – Ta książka wypełnia dotkliwą białą plamę naszych dziejów i jest zarazem świadectwem wspólnej odpowiedzialności za historyczne dziedzictwo – podkreślił Ryszard Machałek. – Musimy być powiernikami pamięci o otwartym i różnorodnym Konstancinie-Jeziornie.

Szczególne słowa uznania powędrowały także do Edyty Markiewicz-Brzozowskiej, dyrektorki Konstancińskiego Domu Kultury, który jest wydawcą książki. – Jest ona częściowym spełnieniem postulatu wielu pokoleń mieszkańców obecnej gminy Konstancin-Jeziorna domagających się przywrócenia i uszanowania pamięci o żydowskich sąsiadach – dodał Dariusz Zieliński. – Dziękujemy za przyłączenie się do tego głosu i wsparcie w jego realizacji.

Podpisy i film

Był też czas na dyskusję o książce i wpisy – autorzy chętnie podpisywali egzemplarze na życzenie czytelników. Po autografy ustawiła się długa kolejka. Spotkanie uzupełnił pokaz filmu dokumentalnego pt. „Sam Freiman – wspomnienia o zaginionym świecie”. Jest to stworzony w 2010 r. przez holenderską reżyserkę Helgi Merits dokument o Samie Freimanie, urodzonym w 1926 r. w Jeziornie i mieszkającym tu do czasów wojny. Wraz z nim i jego wspomnieniami powrócił sztetl Jeziorna sprzed osiemdziesięciu lat. O muzyczną oprawę wydarzenia zadbał duet grający muzykę klezmerską – Przemysław Skałuba (klarnet) i Robert Kuśmierski (akordeon).

Tu kupisz książkę

Książkę „Sztetl Jeziorna. Dzieje żydowskiej społeczności Jeziorny, Skolimowa i Konstancina od siedemnastego wieku do 1941 roku” można kupić w recepcji KDK Hugonówka przy ul. Mostowej 15 oraz w Punkcie Informacji Turystycznej w willi Kamilin przy ul. Piłsudskiego 42. Jej cena to 56 zł. Płatność kartą lub gotówką.

Galeria zdjęć

 

Autor
Grzegorz Żurawski

Najnowsze aktualności

  • Remont chodnika. Na pierwszej części chodnika położona jest kostka brukowa, dalej widać ziemie, na której dopiero będzie ona kładziona. Wejście na chodnik jest ogrodzone, biało czerwonym szlabanem.

    Będzie bezpieczniej, wymiana chodnika przy ul. Bielawskiej

    Wysłużone płyty zastąpi kostka brukowa. Właśnie ruszyła wymiana chodnika po północnej stronie ul. Bielawskiej w Konstancinie-Jeziornie – na odcinku od posesji nr 5 do przejazdu kolejowego. Prace remontowe wykonuje firma Bruk-Bud z Poświętnego.
  • Łódka płynąca po wodzie. Na dziobie leży kobieta, która czyta książkę. W tle widać góry.

    Lubisz czytać? Weź udział w konkursie „Książka w podróży”

    Biblioteka Publiczna w Konstancinie-Jeziornie zachęca do udziału w konkursie „Książka w podróży”. Zadanie jest proste – trzeba tylko zrobić zdjęcie, będąc w dowolnym miejscu w Polsce lub za granicą, książce wypożyczonej z konstancińskiej książnicy. Dla autorów najciekawszych fotek czekają nagrody.